Kış bahçesi eklentisi, camlı ek yapı ve çatı penceresi

Çok camlı bir ek yapı neredeyse her zaman aynı istekten doğuyor: daha çok gün ışığı, ve bahçenin odaya ait olduğu hissi. Oraya giden yol ise farklı. Biri kış bahçesi istiyor, diğeri çatısında çatı penceresi olan kapalı bir ek yapı, bir başkası da sadece mutfağının karanlık olduğunu ve böyle devam edemeyeceğini biliyor. Üçünü de yapıyorum. O yüzden bende konuşma malzemeden değil kullanımdan başlıyor: burada hangi aylarda oturacaksın, ve ne için?

Kış bahçesi, veranda ya da camlı ek yapı: aradaki fark

Bu üç kelime birbirine karışıyor, o yüzden önce birbirinden ayıralım.

Veranda bir örtü. Arka cepheye dayalı direkler üstünde bir çatı, yanları açık ya da sonbaharda kapattığın sürme panellerle. Eve değil bahçeye ait. Altında kuru oturuyorsun ve onu daha çok ilkbaharda ve sonbaharda kullanıyorsun, ama ısıtılan bir oturma alanı değil.

Kış bahçesi ise kapalı bir alan, ana malzemesi cam. Cam duvarlar, ve çoğunlukla cam ya da büyük ölçüde cam bir çatı. Oturma odasından ya da mutfaktan doğrudan içine giriyorsun.

Camlı ek yapı ise yapı olarak sıradan bir ek yapı, evinin geri kalanıyla aynı zemin, aynı ısıtma ve aynı bitirmeyle, sadece büyük ölçüde camdan oluşan bir arka cepheyle ve çoğu zaman düz çatısında bir çatı penceresiyle. Kış bahçesinden farkı görüntüsünden çok şartlarında: evinin parçası olacak bir alanın, oturma alanı gibi de yalıtması gerekiyor.

Tam tersini istiyorsan, yani normal duvarları ve tek büyük bir cephe doğraması olan kapalı bir ek yapı, o zaman bu ek yapı ve eklenti kapsamına giriyor. Orada, içinde ne kadar cam olursa olsun bir genişletmede nelerin devreye girdiği yazıyor.

Yalıtımlı kış bahçesi mi, soğuk kış bahçesi mi

Bu, en çok belirleyen seçim, ve aynı zamanda üzerinde en az düşünülen seçim.

Soğuk kış bahçesi ısıtılmıyor. Daha basit cam, yalıtımlı zemin yok, içeriye getirilmiş ısıtma yok. Daha hızlı yapılıyor ve daha az müdahale gerektiriyor. Sonucunu muhtemelen başkasının kış bahçesinden biliyorsun: en sıcak günlerde orada oturmuyorsun, kışın da oturmuyorsun, ve soğuk sabahlarda camın iç yüzü yoğuşma dolu oluyor.

Yalıtımlı kış bahçesi gerçek bir alan. Zeminin altına yalıtım, yalıtımlı cam, derz sızdırmazlığına ve yeni alanın mevcut cepheye oturduğu yere dikkat, çünkü detay doğru değilse soğuk oradan içeri giriyor. O zaman yıl boyunca orada oturabiliyorsun.

Bunun yanına hep bir şey ekliyorum, çünkü çoğu zaman unutuluyor. Mevcut arka cepheyi kaldırıp kış bahçesini oturma odasına katarsan, bir oda kazanmıyorsun. Tamamını birden ısıtman gereken, içinde epey cam yüzeyi olan tek büyük bir alanın oluyor. Arasında kapı tutarsan, en soğuk haftalarda kış bahçesini kapatabiliyorsun ve o seçeneği açık tutuyorsun. Bu, planda daha az güzel duruyor ve şubatta epey daha rahat.

Mutfağın üstündeki düz çatıda çatı penceresi

Çatı penceresi kelimesiyle başlayan taleplerin çoğu aynı evle ilgili. Arkada bir mutfak, düz çatılı mevcut bir ek yapı, ve planın gün ışığı gelmeyen bir ortası. Cepheye fazladan bir pencere bunu çözmüyor, çünkü o ışık içeri yeterince uzağa gelmiyor. Yukarıdan gelen ışık geliyor.

Yapı olarak bu, cephene değil çatına yapılan bir iş. Çatı yapısında bir boşluk açılıyor, ve o boşluğun taşınması gerekiyor, yani etrafına fazladan ahşap ya da çelik geliyor. Onun üstüne bir kenar yükseltisi, o yükseltinin üstüne de çatı penceresi geliyor. Asıl iş camda değil birleşimde: çatı örtüsünün o yükseltiye kadar yukarı çıkması ve orada su geçirmez şekilde bitirilmesi gerekiyor. Bir çatı penceresi su yapıyorsa, sebebi neredeyse hiçbir zaman cam olmuyor. O çatı tarafında ne yaptığım çatı işleri ve çatı örtüsü sayfasında yazıyor.

Şu anda o tavanın içinde ne olduğunu da düşün. Bir aspiratör kanalı, elektrik ve bazen tesisat, tam da deliği açmak istediğin yerden geçiyor. Bunu ancak tavan açılınca görüyorsun, o yüzden olmuyormuş gibi davranmak yerine planlamada bunu hesaba katıyorum.

Çatı penceresinin dezavantajları

Hoşuna giden bir çatı penceresi teslim etmeyi, öylesine yaptırdığın bir çatı penceresine tercih ederim. Yani dürüst liste şu.

Yazın sıcak. Düz çatıdaki cam, güneş en yüksekteyken neredeyse ona dik duruyor. Önlem alınmazsa çatı penceresinin altı evin en sıcak yeri oluyor, ve üstüne bir de yemek pişirilen bir mutfakta bunu hemen fark ediyorsun.

Kışın ısı kaybı. Cam, kapalı ve yalıtımlı bir çatı yüzeyinden her zaman daha kötü yalıtıyor. Cam ne kadar iyi olursa olsun, çatı penceresi yalıtım kabuğunda daha zayıf bir nokta olarak kalıyor. Onu ne kadar büyük yaparsan, bu o kadar ağır basıyor.

Yoğuşma. Yemek pişirmekten ve duştan gelen sıcak, nemli hava soğuk bir yüzeye çarpıp orada yoğuşuyor. Yatay bir yüzeyde bunu sıradan bir pencereye göre daha erken görüyorsun. İyi havalandırma ve gerçekten dışarı atan bir davlumbaz burada cam seçiminden daha çok fark ediyor.

Kirlenme. Yatay cam, dikey bir pencere gibi yağmurda temizlenmiyor. Toz, yaprak ve kir üstünde kalıyor, ve sen ona her gün alttan bakıyorsun.

Ses. Cama düşen yağmuru, hele doluyu duyuyorsun. Kimi bunu hoş buluyor, kimi sağanakta televizyonun sesini açıyor.

Göz kamaşması. Tam yukarıdan gelen sert ışık, yemek masasının ya da tezgahın üstünde iyi oluyor, televizyonun ya da çalışma yerinin üstünde rahatsız edici. Yani çatı penceresinin yeri bir seçim, deliğin denk geldiği yerin sonucu değil.

Bu dezavantajlara karşı ne işe yarıyor: dış tarafta güneşlik, çünkü sıcağı içeri girmeden önce tutan tek önlem o. İç tarafta güneşlik ışığı yumuşatıyor, ama sıcak o zaman zaten odanın içinde. Güneş kontrollü cam da yardımcı oluyor, sadece bu her zaman biraz gün ışığından oluyor, üstelik tam da uğruna bunu yaptığın gün ışığından. Ve en basit önlem en çok atlanan önlem: onu gerekenden büyük yapma. İki küçük çatı penceresi çoğu zaman yeterli ışığı veriyor, üstelik yukarıda yazan her şeyden daha azıyla.

Alanın zaten birden çok tarafında cam varsa, ya da oda güneye bakıyorsa ve planda güneşlik için yer yoksa çatı penceresi önermiyorum. O zaman sonradan içinden çıkaramayacağın bir sorunu içine inşa ediyorsun.

Ahşap kış bahçesi eklentisi

Taşıyıcı ve görünen malzeme olarak ahşap, eski bir eve ve evin bahçe tarafına iyi gidiyor. Aynı zamanda kendimi en çok evimde hissettiğim iş, çünkü marangozluk ve montaj her gün yaptığım şey.

Ama ahşabın ne istediği konusunda dürüst ol. Çalışıyor, havayla birlikte hareket ediyor, ve bakım istiyor, hele güneşi ve yağmuru yiyen tarafta. Düzgün yaşlanan ahşap bir ek yapıyla çürümeye başlayan bir ek yapı arasındaki fark detaylarda: işlemsiz kesim uçları olmayacak, yeterli saçak olacak, ve hiçbir yerde toprakla ya da birikip kalan suyla temas olmayacak. Karmaşık değil, ama en baştan doğru düşünülmesi ve uygulanması gerekiyor, çünkü çoktan ıslanmış ahşabı sonradan onarmak nadiren güzel çıkıyor.

Zemin ve evinin geri kalanına birleşim

Zemin ayrı bir dikkat hak ediyor. Kış bahçesinde ya da camlı ek yapıda çoğu zaman fayans oluyor, çünkü güneşe, neme ve dışarıdan gelen kire dayanıyor, ve bazen altında yerden ısıtmayla. Mevcut zemine birleşim düz olmalı ve kot tutmalı, yoksa eşiğin orada eski evin nerede bittiğini tam olarak görüyorsun. Bunu nasıl ele aldığım zemin ve fayans işleri sayfasında yazıyor. Daha fazlası değişiyorsa, mesela mutfak yer değiştirdiği ya da bütün plan baştan kurulduğu için, o zaman bu komple bir tadilat kapsamına giriyor ve onu birbirinin ayağına dolanan ayrı parçalar olarak değil tek bir iş olarak planlıyorum.

İzin ve taşıyıcı yapı

Evinin arkasında çoğu zaman bir kısım izinsiz yapılabiliyor, ama bu derinliğe, yüksekliğe, parselinin büyüklüğüne ve korunmuş bir kent dokusunda oturup oturmadığına bağlı. Başlamadan önce neyin olup neyin olmadığı konusunda birlikte düşünüyorum. Taşıyıcı yapıda bir şey değişiyorsa, mesela arka cephenin ya da bir taşıyıcı duvarın bir kısmı kalkacağı için, o zaman yanına bir statik mühendisi geliyor. Başvurunun kendisi mal sahibinin adına yürüyor, yani onu sen veriyorsun. Ben gerekçelendirmeyi hazırlıyorum.

İşin nasıl yürüdüğü

Yalnız çalışıyorum, yirmi yılı aşkın süredir inşaatta, Nieuwegein’den. Kendi çevremin yanında Utrecht’te de çalışıyorum, ve bölgedeki çoğu yere mesafe, yarım gün için bile geri gelmeye yetecek kadar kısa.

Bana yerin fotoğraflarını yolluyorsun ve aklındakini anlatıyorsun. Gelip bakıyorum, ölçü alıyorum ve ne yapacağımı söylüyorum, bu istediğinden başka bir şey olsa bile. Ardından ne yaptığımın, ne teslim ettiğimin ve belirsizliklerin nerede olduğunun yazdığı bir teklif alıyorsun. Hâlâ bir fikirle dolaşıyorsan ve kendin de nereye gideceğini bilmiyorsan, planını önce bana danış. Ben de öyle yapar mıyım, dürüstçe söylerim.