Hovenier in Nieuwegein voor tuinaanleg en bestrating

Tuinwerk is het enige werk dat ik doe waarbij de ondergrond niet vaststaat. Binnen zie ik na het slopen waar ik aan toe ben. In een tuin weet ik dat pas als de eerste schep de grond in gaat, en daar komt het grootste deel van het verschil tussen twee offertes vandaan. De een heeft het grondwerk en de afvoer meegerekend, de ander gaat ervan uit dat het wel meevalt.

Hieronder staat waar het bij een schutting, bestrating en bomen echt op vastzit. En wat zeven jaar landbouwkunde daar praktisch aan toevoegt, want dat is de reden dat ik een gat graaf voordat ik een plant uitzoek.

Een schutting plaatsen: het zit in de palen

Bijna iedereen kiest eerst de schermen. Kleur, hout of composiet, dicht of met een spleet ertussen. Logisch, want dat is wat je ziet. Maar een schutting die na een paar jaar scheef hangt, hangt scheef door de palen en door de grond eromheen. De schermen zijn zelden het probleem.

Wat er onder de grond gebeurt

Een paal moet diep genoeg staan om de windvang van het scherm ernaast op te vangen. Een schutting is namelijk een zeil: hoe dichter en hoe hoger, hoe meer kracht er bij een stevige westerstorm op elke paal komt te staan. In losse of natte grond moet die paal dus dieper de grond in, of moet er beton omheen.

Wat ik in de tuin het eerst controleer, is wat er in de erfgrens ligt. Oude fundering van een vorige schutting, puin, een kabel of de rand van een terras. Dat bepaalt of ik met de grondboor door kan of dat elk gat handwerk wordt, en dat scheelt meer in de uren dan de keuze tussen twee soorten planken.

De erfgrens zelf is verder het gesprek dat je liever vooraf voert dan achteraf. Staat de schutting precies op de grens, dan is het een gedeelde erfafscheiding en heb je je buren erbij nodig. Zet je hem net binnen je eigen grond, dan beslis je zelf, maar houd je een strook over die je nooit meer schoonhoudt. Voor de hoogte geldt bovendien een grens waarboven je vergunningplichtig bent, en die is voor de voortuin anders dan voor de achtertuin. Vraag dat na bij de gemeente voordat je materiaal bestelt.

Hout, betonpalen of composiet

Hout is het goedkoopst in aanschaf en het duurst in aandacht. Grenen houdt het een aantal seizoenen als het niet in het water staat, hardhout gaat aanzienlijk langer mee. De zwakke plek zit altijd op dezelfde plaats: daar waar het hout de grond raakt. Daarom zet ik houten palen liever niet in de grond, maar op betonpoeren of in stalen paalhouders, zodat het kopse hout droog blijft.

Betonpalen met houten schermen zijn het compromis dat in Nederland het meest voorkomt. Mooi vindt niet iedereen ze, maar de constructie is er wel klaar mee: de paal rot niet, en een versleten scherm vervang je later los.

Een composiet schutting plaatsen doe ik ook. Composiet is houtvezel gemengd met kunststof, het hoeft niet in de verf en het vergrijst niet. Twee dingen zeg ik er eerlijk bij. Het is fors zwaarder dan hout, dus de palen en de fundering moeten daarop berekend zijn. En het zet uit in de zon: een composiet schutting die in het voorjaar strak is dichtgeschoven, staat in de zomer te klemmen en gaat bol. De systemen zijn bovendien meestal merkgebonden, dus de schermen, de palen en de afdeklatten komen uit één lijn. Bijkopen over een paar jaar is dan niet vanzelfsprekend.

Schutting inclusief plaatsen, of alleen zetten

Allebei kan. Wil je een schutting inclusief plaatsen, dan bestel ik het materiaal mee en krijg je één prijs voor het geheel: palen, schermen, grondwerk, zetten en afvoeren van wat er stond. Ligt het materiaal er al of heb je zelf al besteld, dan zet ik het alleen en reken ik de uren. Dat laatste is niet automatisch goedkoper dan je denkt, want materiaal dat een winter buiten heeft gelegen is vaak kromgetrokken, en dat verdubbelt het pas- en zaagwerk.

Hoe zo’n tuin er compleet uitziet, met een nieuwe schutting, een schuurtje in de hoek en een tegelpad naar achteren, zie je bij de achtertuin met schutting, schuur en pad. Gaat er een berging, een poort of een overkapping mee, dan valt dat onder timmerwerk en montage, maar in de praktijk is het dezelfde dag en dezelfde man.

Bestrating, terras en paden

Bestrating is de post waarop mensen het vaakst per vierkante meter vergelijken, en precies daar gaat het mis. De stenen zijn het kleinste deel van het werk. Het werk zit eronder.

Onder een terras of een pad hoort een uitgegraven bak, een verdichte ondergrond en een laag straatzand die wordt aangetrild. Wordt daarop bezuinigd, dan verzakt het niet meteen, maar wel voorspelbaar: eerst bij de put, dan langs de gevel, en na een natte winter overal waar het water blijft staan. Ik leg daarom altijd afschot van de gevel af, ook als een terras waterpas op het oog rustiger lijkt.

Wat de prijs per vierkante meter echt bepaalt, is niet de steen maar de vorm van je tuin. Een rechthoekig terras van gewone tegels is eenvoudig en snel. Zodra er gebogen randen, een put, een boomspiegel of een pad in verband bij komen, gaat het zaagwerk regeren, en zaagwerk is uren. De bereikbaarheid telt net zo zwaar mee: kan het zand met de kruiwagen door een poort, of moet alles door het huis naar achteren.

Een tuin waarin dat allemaal samenkomt, met klinkerpaden, een terras in gebogen verband en nieuwe borders erlangs, staat bij de bestrating met paden en borders rond het huis.

Bomen: snoeien, rooien en kappen

Bomen zijn een groot deel van mijn tuinwerk, en het is ook het werk waar het meeste misgaat als iemand het zelf probeert. Een boom valt niet waar je hem duwt, hij valt waar zijn zwaartepunt zit.

Staat er ruimte omheen, dan kan een boom in één keer om. In een gemiddelde achtertuin is die ruimte er niet, en dan gaat hij in delen naar beneden: eerst de takken, dan de stam in stukken van boven naar beneden, met een lijn of een lier om te sturen. Dat is trager en het kost meer uren, maar de schutting en het dak van de buren blijven heel. Hoe dat in het echt gaat zie je bij de boom die aan de waterkant is gerooid en bij een naaldboom uit een krappe achtertuin.

Vraag daarnaast altijd door op de stronk. Kappen en rooien is niet hetzelfde: bij kappen blijft de stobbe staan, bij rooien gaat die er ook uit. Wil je op die plek straten of opnieuw beplanten, dan moet de stronk weg, en dat is los werk met een stobbenfrees of met de graafmachine.

Wil je een boom kappen in Nieuwegein of in een van de omliggende gemeenten, dan is de eerste vraag niet wat het kost maar of het mag. Gemeenten hanteren eigen regels voor welke bomen vergunningplichtig zijn, en sommige bomen staan apart op een beschermde lijst. Ik zeg je wat je moet navragen, maar de aanvraag loopt op naam van de eigenaar. Het broedseizoen is de tweede vraag: zit er een nest in de kroon, dan wacht het werk, ook als dat slecht uitkomt.

Snoeien is een ander vak dan rooien. Bij vormsnoei en bij oudere coniferen geldt dat je bij een aantal soorten niet terug kunt snoeien tot in het oude hout, want daaruit komt niets meer. Wie dat één keer te ver doorzet, kijkt jarenlang tegen een kale flank aan. Wat ik met dat werk bedoel, zie je bij vormsnoei en boomonderhoud in een voortuin.

De grond, en waarom een border het ene jaar wel doet

Hier komt mijn achtergrond binnen. Zeven jaar landbouwkunde betekent vooral dat ik een tuin niet beoordeel op wat erboven staat.

Ik graaf een gat. Wat eruit komt vertelt het meeste. Klei plakt aan de schep en houdt water vast, zand loopt door je vingers en droogt in een warme zomer uit, veen zakt in en ruikt anders. In een nieuwbouwtuin kom ik daarnaast vaak opgebracht zand met bouwpuin tegen, met daaronder de oorspronkelijke grond samengereden door machines. Een border die daar in het eerste seizoen prachtig staat en daarna terugvalt, valt niet terug door de planten, maar doordat de wortels op die verdichte laag stuiten en het water erop blijft staan.

Dat is ook het antwoord op de vraag waarom hetzelfde plantvak bij de buren wel doet. Zon, schaduw, water en grond verschillen soms al binnen een paar stappen. Ik kies daarom liever een soort die bij jouw hoek past dan een soort uit een tuinboek, en waar het echt niet gaat verbeter ik eerst de grond of leg ik drainage aan.

Wat een hovenier kost per uur, per dag of per klus

Ik noem op deze site geen bedragen, want een tarief zonder jouw tuin ernaast zegt niets. Waar het aan ligt, kan ik wel uitleggen.

Er zijn drie manieren om tuinwerk af te rekenen. Per uur is het eerlijkst bij klein en onvoorspelbaar werk: snoeien, een border opknappen, een lijstje losse dingen. Per dag werkt beter zodra ik machines of een container nodig heb, want die huur ik per dag en niet per uur, en dan is een halve dag zelden een halve prijs. En bij aanleg, dus bestrating of een schutting, werk ik het liefst aangenomen: één prijs voor het hele werk, zodat het risico op tegenvallers in de grond bij mij ligt en niet bij jou.

Wat je in alle drie de gevallen terugziet: hoeveel grond er verzet en afgevoerd moet worden, en hoeveel pas- en zaagwerk de vorm van je tuin oplevert. Afvoer is de post die het vaakst wordt vergeten en die bij tuinwerk zelden klein is. Een offerte waarin die post ontbreekt, is geen goedkope offerte maar een onvolledige.

Hoe het loopt

Stuur me een paar foto’s van de tuin, het liefst ook eentje vanuit een raam op de verdieping, want daar zie ik de vorm en het verloop beter dan vanaf de grond. Ik reageer meestal dezelfde dag, kom kijken, meet op en graaf dat gat. Pas dan weet je waar je aan toe bent.

Ik werk alleen, vanuit Nieuwegein. Dat betekent dat ik in één tuin tegelijk sta en dat mijn planning in het voorjaar krap zit. Het betekent ook dat dezelfde man je bestrating legt en je beplanting kiest. Buiten Nieuwegein rijd ik dagelijks de regio in, onder meer voor tuin- en verbouwwerk in Utrecht. Ligt er ook nog een lijstje binnenshuis, dan pak ik dat mee onder losse klussen en onderhoud.