Soorten gevelbekleding: zes materialen eerlijk naast elkaar

Er zijn grofweg zes materialen waarmee je in Nederland een gevel bekleedt: hout, composiet, kunststof, steenstrips, vezelcement en zink. Ze doen alle zes hetzelfde werk: de slagregen van je metselwerk houden en je huis een ander gezicht geven.

Waar ze in verschillen is hoe ze eruitzien, wat ze de komende jaren van je vragen en bij wat voor huis ze passen. Ik wijs hieronder geen winnaar aan, want die bestaat niet. Wat wel bestaat is een verkeerde keuze voor een bepaald huis, en die kom ik vaker tegen dan me lief is.

Waarom ik geen levensduur in jaren noem

Eerst dit, want het scheelt je een hoop vergelijken. Wat ik bewust niet doe, is de levensduur in jaartallen zetten. Die getallen circuleren wel, maar een gevel gaat mee zolang de montage klopt: het regelwerk, de ventilerende spouw erachter en de afwerking van kopse kanten. Wat daar allemaal achter zit staat op de pagina over gevelbekleding en hoe zo’n gevel is opgebouwd.

Hout

Hout ziet er warm uit en het verandert, want het is het enige materiaal in dit rijtje dat leeft. Onbehandeld vergrijst het naar zilvergrijs, en niet gelijkmatig: de kant die zon en slagregen vangt gaat sneller dan het stuk onder een overstek.

Het vraagt het meeste onderhoud van de zes. Wil je de kleur van de eerste week vasthouden, dan zit je aan een behandeling die je met regelmaat herhaalt. Laat je het bewust vergrijzen, dan valt dat weg, maar dan moet je het grijs ook echt willen, want terug kan niet.

Hout gaat langer mee dan mensen denken, zolang het kan drogen. Te strak vastgezet of met de kopse kanten in het water, en na de eerste natte winter zie je al scheluwe delen. Het past bij bijna elk huis, en daar zit zijn kracht. De keuze tussen houtsoorten en profielen staat bij houten gevelbekleding.

Composiet

Composiet is houtvezel gemengd met kunststof. Het lijkt op hout tot je er van dichtbij naar kijkt: de structuur is gelijkmatiger, en dat is precies wat de een prettig vindt en de ander stoort.

Onderhoud is er nauwelijks. Twee dingen staan zelden vooraan in de folder. Het verkleurt in het begin nog wat na, dus koop niet te krap in en houd een paar delen achter. En het zet flink uit in de zon, dus voegen en bevestiging moeten die beweging toelaten. Strak dichtgeschoven composiet gaat bij de eerste echte hitte bol staan.

Het gaat lang mee, maar anders dan hout: wat beschadigd raakt vervang je in plaats van het te herstellen. De systemen zijn meestal merkgebonden, dus profielen en clips komen uit dezelfde lijn. Meer daarover bij composiet gevelbekleding.

Kunststof

Kunststof gevelbekleding is pvc, meestal in rabatdelen of panelen met een kliksysteem. Netjes en vlak, van een afstand overtuigend, van dichtbij zie je dat het kunststof is.

Het vraagt het minste van de zes, samen met steenstrips: water en een borstel, en verder met rust laten. Het gaat goed mee zolang het kan bewegen, want ook kunststof zet uit bij warmte.

Het komt het sterkst uit de verf op vlakken waar je toch niet met je neus bovenop staat: een dakkapel, een topgevel, een boeiboord of de achterkant van een rijtjeshuis. Op een hele voorgevel op ooghoogte zou ik het je afraden, tenzij onderhoudsvrij voor jou echt bovenaan staat.

Steenstrips

Steenstrips zijn dunne plakken baksteen of keramiek, verlijmd op de gevel of op een isolatieplaat en daarna gevoegd. Het ziet eruit als metselwerk, omdat het metselwerk is.

Onderhoud is er praktisch niet, behalve dat je het voegwerk in de gaten houdt. Dit is de optie voor een gevel die er over jaren nog precies zo uitziet, met één kanttekening: een fout bij het plaatsen blijft zichtbaar, want een reparatie in metselwerk zie je altijd.

Het past bij een huis dat er gemetseld uit moet blijven zien, en bij een gevel die je tegelijk van buitenaf wilt isoleren. Het is wel de zwaarste ingreep van de zes: de gevel wordt dikker, de kozijnen komen dieper te liggen, en de dakrand en de hemelwaterafvoer moeten mee. In de vorst ligt het werk stil, want lijm en voegmortel hebben een minimumtemperatuur.

Vezelcement

Vezelcement komt als grote vlakke platen of smallere delen, doorgeverfd of gecoat. Strak en mat, zonder houtnerf of imitatie, vaak in donkergrijs of antraciet.

Onderhoud vraagt het weinig tot niets, montage juist voorzichtigheid: de platen zijn hard en breken bij verkeerde behandeling, en zaagsnedes moeten worden afgedicht.

Van de plaatmaterialen is vezelcement het meest stabiel. Het werkt nauwelijks met het weer, het rot niet, en het gedraagt zich goed bij brand. Daarom is het op bedrijfspanden vaak de voorgeschreven keuze, en welke eis voor welk pand geldt zoek ik uit voordat je kiest. Op een klassieke gevel met veel detail wordt vezelcement snel te vlak; bij nieuwbouw en aanbouwen met veel glas is het vaak precies goed.

Zink

Zink verandert een gevel meteen. Glad, licht glanzend als het nieuw is, en in de loop van de tijd dof en egaal grijs uitlopend. Meestal in felsbanen of ruiten, en dat patroon bepaalt net zoveel als de kleur.

Onderhoud vraagt het niet, en dat is geen verkooppraat: zink vormt zelf de laag die de rest beschermt. Het kan alleen niet tegen alles. Contact met bepaalde andere metalen, en water dat over koper naar beneden loopt, zijn de klassieke fouten.

Van de zes gaat zink het langst mee, en met afstand. Het is ook het materiaal waarbij de vakman het meest uitmaakt, want zink wordt gezet en gefelst en niet simpelweg vastgeschroefd. Je ziet het vaker op een dakkapel, een erker of een aanbouw dan op een hele gevel, en vaak is het geen gevelbesluit maar een verlengstuk van het dak en de dakrand.

De zes naast elkaar

Zoek je het minste onderhoud, dan kom je uit bij kunststof, steenstrips en zink, met vezelcement daar vlak achter. Wil je een gevel die over jaren niet alleen nog heel is maar ook nog mooi, dan blijven hout en zink over: dat zijn de twee die verouderen in plaats van verslijten. Warm en natuurlijk is hout, of composiet als je het onderhoud er niet bij wilt. Strak en modern is vezelcement of zink. En moet niemand zien dat er iets aan het karakter van het huis veranderd is, dan zijn het steenstrips.

De vraag die in de praktijk het vaakst de doorslag geeft is trouwens een andere: hoeveel gevel is het, en hoe hoog. Zodra er een steiger bij komt, loont het om dit werk mee te laten lopen met een verbouwing die toch al gepland staat.

Hoe ik het met je doorloop

Ik verkoop geen merken en ik heb geen dealerschap, dus ik heb er geen belang bij welk materiaal het wordt. Wat ik wel doe is je vertellen wat een materiaal over een paar jaar van je gaat vragen, ook als dat het gesprek korter maakt. Het gevelwerk dat nu online staat is een verdieping die ik van nieuwe bekleding heb voorzien, in plaatmateriaal. Weet je al welke kant het op moet, lees dan verder over de opbouw en de aansluitingen van een beklede gevel.